503 hatası nedir? Site neden 503 Service Unavailable verir

503 hatası, sunucunun o anda isteği karşılayamadığını söyleyen HTTP durum kodudur; tam adı "503 Service Unavailable", yani "hizmet kullanılamıyor"dur. Sunucu çalışıyor ve size yanıt veriyor, ama arkasındaki uygulama ya aşırı yüklü, ya bakımda ya da hiç çalışmıyor. Ziyaretçi açısından sonuç aynıdır: sayfa açılmaz.

Bu yazıda 503 hatasının ne anlama geldiğini, sitenin neden 503 verdiğini, site sahibi olarak hangi sırayla kontrol etmeniz gerektiğini ve hatayı ziyaretçilerinizden önce nasıl öğrenebileceğinizi anlatıyoruz.

503 hatası ne anlama gelir?

HTTP durum kodları üç haneli sayılardır ve ilk hane yanıtın türünü söyler. 2xx başarılı yanıt, 3xx yönlendirme, 4xx istemci kaynaklı hata, 5xx ise sunucu kaynaklı hatadır. 503 bu son grupta yer alır: sorun ziyaretçinin tarayıcısında değil, sitenin tarafındadır.

503'ü diğer sunucu hatalarından ayıran şey, çoğu zaman geçici bir durumu anlatmasıdır. Sunucu "şu an yapamıyorum, sonra tekrar deneyin" der. Bazı sunucular yanıta Retry-After başlığı ekleyerek ne zaman tekrar denenmesi gerektiğini de bildirir. Ancak "geçici" kelimesi yanıltıcı olabilir: arkadaki servis tamamen durmuşsa 503, siz müdahale edene kadar sürer.

Tarayıcıda karşınıza şu ifadelerden biri çıkabilir:

• 503 Service Unavailable
• Service Temporarily Unavailable
• HTTP Error 503. The service is unavailable.
• Cloudflare gibi bir CDN kullanıyorsanız CDN'in kendi tasarımıyla gösterilen bir 503 sayfası

Site neden 503 verir? En sık 6 neden

1. Kaynak sınırı aşıldı

Paylaşımlı hosting paketlerinde işlemci, bellek ve eş zamanlı işlem sayısı sınırlıdır. Kampanya günü, bir sosyal medya paylaşımıyla gelen ani trafik ya da kötü niyetli bot trafiği bu sınırları aştığında sunucu yeni istekleri geri çevirir. Belirti: site bazen açılır bazen açılmaz, özellikle yoğun saatlerde 503 verir. Bazı hosting firmaları aynı durumda "508 Resource Limit Is Reached" gösterir.

2. PHP veya uygulama servisi durdu

Çoğu sitede önde bir web sunucusu (nginx, Apache, LiteSpeed) ve arkada sayfayı üreten bir uygulama servisi (PHP-FPM, Node.js, Python) bulunur. Arkadaki servis çöktüğünde ya da tüm işçileri meşgul olduğunda öndeki sunucu 503 veya 502 döndürür. Belirti: site sürekli ve istisnasız 503 verir, hosting panelinde servisin durduğu görülür.

3. Planlı bakım

WordPress çekirdek ya da eklenti güncellemesi sırasında siteyi kısa süreliğine bakım moduna alır ve ziyaretçiye 503 döndürür. Güncelleme yarıda kalırsa sitenin kök dizininde .maintenance dosyası kalır ve site bakım modunda takılı kalır. Belirti: "Planlı bakım nedeniyle kısa süreliğine hizmet dışı" benzeri bir mesaj.

4. Veritabanı bağlantı sınırı

Uygulama veritabanına bağlanamadığında bazı yazılımlar 500, bazıları 503 döndürür. Veritabanı sunucusu çökmüşse ya da eş zamanlı bağlantı sınırı dolmuşsa her sayfa isteği hata alır.

5. CDN veya güvenlik katmanı kaynağa ulaşamıyor

Siteniz Cloudflare gibi bir hizmetin arkasındaysa, CDN asıl sunucunuza (kaynak sunucu) ulaşamadığında kendi hata sayfasını gösterir. Bu durumda hata CDN'den gelir ama asıl sorun sizin sunucunuzdadır. Bazı güvenlik ayarları da şüpheli gördüğü trafiğe 503 ile yanıt verebilir.

6. Hosting firması hesabı kısıtladı

Hesabınız sürekli kaynak sınırını aşıyorsa hosting firması onu geçici olarak kısıtlayabilir ya da askıya alabilir. Askı çoğu zaman 503 değil, "Account Suspended" sayfası olarak görünür; bunu hosting askıya alındı yazısında ayrıca ele aldık.

503, 500, 502 ve 504 arasındaki fark

Pratikte bu kodlar birbirine karışır: aynı duran PHP servisi bir sunucuda 502, başka birinde 503 üretir. Önemli olan, dördünün de sorunun sunucu tarafında olduğunu söylemesidir.

503 hatası nasıl düzelir? Site sahibi için kontrol sırası

1. Hatayı doğrulayın. Siteyi farklı bir ağdan açın ve curl -I https://alanadi.com ile durum kodunu okuyun. Adım adım yöntem site çalışıyor mu, nasıl kontrol edilir yazısında.
2. Hosting panelinde kaynak kullanımına bakın. İşlemci, bellek ve eş zamanlı işlem grafiklerinde sınıra dayanan bir çizgi varsa sorun yüktür.
3. Hata günlüklerini (error log) okuyun. PHP-FPM'in "max_children" sınırına ulaştığı ya da servisin yeniden başladığı kayıtları arayın.
4. Son değişikliği geri alın. Az önce bir eklenti kurduysanız ya da güncelleme yaptıysanız önce onu geri alın. WordPress'te takılı kalan bakım modu için kök dizindeki .maintenance dosyasını silin.
5. Bot trafiğini inceleyin. Erişim günlüklerinde tek bir IP'den ya da tek bir sayfaya yoğun istek varsa engelleyin.
6. Sorun sürüyorsa hosting firmanıza yazın. Hatanın başladığı saati ve durum kodunu iletin; sunucu tarafındaki servisleri yalnız onlar yeniden başlatabilir.

Sorun tekrar eden yük kaynaklıysa kalıcı çözüm önbellekleme eklemek, ağır eklentileri azaltmak ya da paketi yükseltmektir.

503'ü ziyaretçilerinizden önce öğrenmek

503 hatasının en can sıkıcı yanı, çoğu zaman site sahibinin değil ziyaretçinin fark etmesidir. Kampanya günü gelen trafik siteyi düşürür, siz durumu ancak bir müşteri yazdığında öğrenirsiniz. Bu yüzden siteyi dışarıdan düzenli yoklayan bir izleme kurmak gerekir; mantığını uptime nedir ve site kesinti takibi yazısında anlattık.

Bulut Domain sitenizin ana sayfasını düzenli aralıklarla yoklar. Sunucu 503 ya da başka bir 5xx hatası döndürürse kısa süre sonra bir kez daha dener; ikinci yoklama da başarısızsa "Siteniz açılmıyor" uyarısı gönderir. Uyarıda domainin adı, sunucunun verdiği kod ve sorunun başladığı saat yazar; e-postanıza ve paneldeki bildirim kutunuza gelir. Tek seferlik kısa bir takılma iki yoklamayı birden bozmadığı için alarm üretmez. Site yeniden açıldığında kesintinin ne kadar sürdüğünü de bildirir ve her kesinti panelde, kesinti geçmişinde kalır. Böylece "site ne sıklıkla 503 veriyor" sorusunun cevabını tahminle değil kayıtla verirsiniz.

Sık sorulan sorular

503 hatası kendiliğinden düzelir mi?

Geçici bir trafik artışından ya da kısa bir bakımdan kaynaklanıyorsa yük azalınca ya da bakım bitince düzelir. Arkadaki servis durmuşsa ya da kaynak sınırına sürekli dayanıyorsanız müdahale edilmeden düzelmez.

503 hatası SEO'yu etkiler mi?

Kısa süreli 503, arama motorlarına "geçici olarak kullanılamıyor" mesajı verir ve genellikle sıralamaya zarar vermez; planlı bakımda bilerek 503 döndürülmesinin sebebi de budur. Ancak günlerce süren 503, sayfaların dizinden düşmesine yol açabilir.

Yalnız bazı sayfalar 503 veriyor, neden?

Ağır çalışan belirli sayfalar (arama, sepet, rapor sayfaları) kaynak sınırına ilk takılanlardır. Bu durumda ana sayfa açılırken bu sayfalar 503 verebilir. Dış izleme genellikle ana sayfayı yokladığı için bu tür kısmi sorunları hata günlüklerinden takip etmeniz gerekir.

Ziyaretçi olarak 503 görürsem ne yapmalıyım?

Birkaç dakika bekleyip sayfayı yenileyin. Sorun sizin cihazınızda değil sitenin sunucusundadır; sürüyorsa site sahibine haber verin.

Kapanış

503 hatası sunucunun "şu an yapamıyorum" demesidir ve çoğu zaman yük, bakım ya da duran bir servisten kaynaklanır. Nedenini bulmak genellikle dakikalar sürer; asıl kayıp, hatayı geç fark etmekten doğar. Sitenizi düzenli aralıklarla yoklatmak ve 503'ü ilk sizin öğrenmek için ücretsiz hesap oluşturun.