com.tr Domain Bitiş Tarihi Nasıl Öğrenilir? TRABIS Rehberi

com.tr domain bitiş tarihini öğrenmenin en güvenilir yolu, .tr alan adlarının resmi kayıt sistemi olan TRABIS'i sorgulamaktır. Bunu nic.tr üzerindeki sorgulama ekranından ya da terminalde whois -h whois.trabis.gov.tr ornek.com.tr komutuyla yapabilirsiniz. Birçok uluslararası sorgulama aracı .tr uzantılarını desteklemediği için bu araçlarda boş sonuç ya da hata görmeniz normaldir.

Bu yazıda .tr yönetiminin nasıl değiştiğini, yaygın araçların neden .tr alan adlarında sonuç vermediğini, TRABIS üzerinden adım adım nasıl sorgulama yapacağınızı ve .tr yenilemede nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatıyoruz.

.tr alan adlarının yönetimi: NIC.TR'den TRABIS'e

.tr uzantılı alan adları uzun yıllar ODTÜ bünyesindeki NIC.TR tarafından yönetildi. Eylül 2022'den beri ise yönetim, Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) bünyesindeki TRABIS'e (.tr Ağ Bilgi Sistemi) geçti. .com.tr, .net.tr, .org.tr ve doğrudan .tr gibi uzantıların hepsi bu sistemde tutulur.

Yeni modelde başvuru ve yenileme işlemleri, BTK'nın yetkilendirdiği kayıt kuruluşları üzerinden yapılır. Kayıt kuruluşu (registrar), alan adınızı satın aldığınız ve yıllık ücretini ödediğiniz firmadır. Pratikteki sonucu şudur: NIC.TR döneminden kalma sorgulama adresleri, belgeler ve alışkanlıklar artık güncel olmayabilir.

.tr neden yaygın RDAP araçlarında görünmüyor?

RDAP, eski WHOIS protokolünün yerini alan ve sonucu düzenli, makinenin okuyabileceği biçimde (JSON) veren yeni sorgulama protokolüdür. ICANN, 28 Ocak 2025'te .com, .net, .org gibi genel uzantılar (gTLD) için WHOIS yükümlülüğünü kaldırdı ve RDAP resmi kaynak oldu. Bu farkı WHOIS sorgulama nedir yazısında ayrıntılı anlattık.

Ancak bu kural, ICANN ile sözleşmesi olan genel uzantılar içindir. .tr gibi ülke kodlu uzantılar (ccTLD) kendi kurallarını kendileri belirler. .tr için şu an bir RDAP hizmeti bulunmuyor, yalnızca TRABIS'in WHOIS sunucusu var. Bu yüzden RDAP'a dayanan sorgulama siteleri ve yazılımlar .com.tr alan adınızda "bulunamadı", "desteklenmiyor" ya da boş bir sonuç gösterebilir. Bu, domaininizde bir sorun olduğu anlamına gelmez.

com.tr domain bitiş tarihi nasıl sorgulanır?

İki pratik yol var: web üzerinden sorgulama ve terminalden WHOIS sorgusu. Her ikisi de aynı kaynağa, yani TRABIS kayıtlarına bakar.

Web üzerinden sorgulama

1. Tarayıcınızda nic.tr adresini açın.
2. Alan adı sorgulama (WHOIS) bölümünü bulun; arayüzün yeri ve adı zaman içinde değişebilir.
3. Alan adınızı uzantısıyla birlikte yazın (ör. ornek.com.tr).
4. Sonuçta kayıt ve bitiş tarihi alanlarını kontrol edin.

Sorgulama ekranında doğrulama kodu (captcha) istenebilir. Kayıt sahibine ait kişisel bilgilerin bir kısmı gizlilik nedeniyle gösterilmeyebilir, ancak tarih bilgileri genellikle görünür.

Terminalden TRABIS WHOIS sorgusu

macOS ve Linux'ta whois komutu genellikle hazır gelir. Sunucuyu -h ile açıkça belirtmek, doğru kaynağa sorduğunuzdan emin olmanın en kolay yoludur:

whois -h whois.trabis.gov.tr ornek.com.tr

Çıktı uzunsa yalnızca tarih satırlarını görmek için filtreleyebilirsiniz:

whois -h whois.trabis.gov.tr ornek.com.tr | grep -i -E "created|expire"

Çıktıda oluşturulma ve bitiş tarihini gösteren satırlar bulunur. Alan adları ve satır biçimi zaman içinde değişebileceği için filtre sonuç vermezse komutun tam çıktısına bakın. Windows'ta yerleşik bir whois komutu yoktur; WSL (Windows içinde Linux) üzerinden aynı komutu çalıştırabilir ya da web sorgulamasını kullanabilirsiniz.

Sunucu belirtmeden sorgu neden bazen hata veriyor?

whois ornek.com.tr gibi sunucu belirtmeden yazılan sorgularda, whois istemcisi hangi sunucuya soracağına kendi listesine bakarak karar verir. Bu liste eskiyse NIC.TR döneminden kalma bir adrese gidebilir ve sonuç alamayabilirsiniz. Böyle bir durumda -h whois.trabis.gov.tr eklemek çoğu zaman sorunu çözer. Çok sık sorgu yaparsanız sunucu bir süre yanıt vermeyebilir; bu bir sınır uygulamasıdır, birkaç dakika sonra tekrar deneyin.

Genel uzantılardaki domainleriniz için yöntem farklıdır; onu domain bitiş tarihi sorgulama yazısında anlattık.

.tr domain yenilemede dikkat edilecekler

.tr alan adlarında yenileme mantığı genel uzantılara benzese de ayrıntılar farklıdır. Şu noktalara dikkat edin:

• Yenileme kayıt kuruluşunuz üzerinden yapılır. Ödemeyi BTK'ya değil, alan adınızın bağlı olduğu kayıt kuruluşuna yaparsınız. Hangi firmada olduğunu bilmiyorsanız önce bunu öğrenin.
• Süre dolumu sonrası kurallar farklıdır. Alan Adları Yönetmeliğine göre süresi dolan .tr alan adının kullanımı durdurulur: site açılmaz, e-posta gelmez. Bitişten itibaren 2 ay içinde kayıt kuruluşunuz aracılığıyla yenileyerek geri alabilirsiniz. Yenilenmeyen ad 1 ay yeniden tahsis kilidinde kalır (iptal ya da feragat edilen adda 3 ay), sonra herkesin kaydına açılır. Genel uzantılardaki "ek süre / kurtarma dönemi" kavramları .tr'de bu biçimde işlemez. Düzenleme değişebileceği için kesin tarihi kayıt kuruluşunuzdan teyit edin; tahmini tarihleri süresi doldu, kaç günüm var aracıyla hesaplayabilirsiniz.
• İletişim e-postanızı güncelleyin. Kayıt kuruluşunun hatırlatmaları hesabınızdaki adrese gider. Bu adres eski bir çalışana ya da kapanmış bir kutuya aitse uyarıları kaçırırsınız.
• NIC.TR döneminden kalma domainlerinizi kontrol edin. Domaininizi 2022 öncesinde aldıysanız ve o günden beri hesabına hiç bakmadıysanız, şu an hangi kayıt kuruluşunda olduğunu ve hesaba erişip erişemediğinizi şimdiden kontrol edin.
• Firma değişikliğini son güne bırakmayın. Kayıt kuruluşunu değiştirmeyi düşünüyorsanız bunu bitiş tarihinden haftalar önce planlayın. Son günlerde başlatılan işlemler takılırsa domain süresi dolabilir.
• Çok yıllık yenilemeyi sorun. Kritik .com.tr domainleriniz için birkaç yıllık yenileme mümkün olabilir; hangi sürelerin sunulduğunu kayıt kuruluşunuza sorun.

Süre dolumunun genel etkilerini (sitenin ve e-postanın durması, geri alma süreci) merak ediyorsanız domain süresi dolarsa ne olur yazısına göz atabilirsiniz.

.tr bitiş tarihini otomatik takip etmek

Tek bir com.tr domain bitiş tarihi için yılda bir kez terminal komutu çalıştırmak zor değil. Ama elinizde hem .com hem .com.tr domainleri varsa, her uzantı için ayrı araç ve ayrı yöntem kullanmak zamanla aksar.

Bulut Domain, .tr uzantılarında bitiş tarihini RDAP yerine doğrudan TRABIS WHOIS sunucusundan (whois.trabis.gov.tr) okur; genel uzantılarda ise RDAP kullanır. Böylece .com, .com.tr ve .tr domainleriniz aynı listede, elle tarih girmeden görünür. Süre dolmadan kademeli olarak ve dolduğu gün e-posta ve site içi bildirimle uyarır. .tr alan adlarında süre dolduktan sonra da geri alma süresi boyunca kademeli olarak hatırlatır (mesajda tahmini son geri alma tarihi yazar), kilit dönemini ayrıca bildirir ve alan adı yeniden kaydedilirse haber verir. TRABIS yanıtındaki durum satırlarını (alan adı durumu, dondurma, transfer kilidi) da okur. Yenilemeyi sizin adınıza yapmaz; yenileme her zaman kayıt kuruluşunuzun panelinden yapılır.

Sık sorulan sorular

.com.tr ile .tr alan adının bitiş tarihi aynı yerden mi sorgulanır?

Evet. .com.tr, .net.tr, .org.tr ve doğrudan .tr alan adlarının hepsi TRABIS'te tutulur. Aynı whois -h whois.trabis.gov.tr komutuyla ya da nic.tr üzerindeki sorgulama ekranından bakabilirsiniz.

Bazı sitelerde .com.tr domainim neden "bulunamadı" görünüyor?

Bu sitelerin çoğu RDAP kullanır ve .tr için bir RDAP hizmeti bulunmuyor. Sonuç, domaininizin olmadığı anlamına gelmez; TRABIS üzerinden sorgulayın.

.tr domainimin süresi dolarsa ne kadar sürede başkası alabilir?

Yönetmeliğe göre süresi dolan ad 2 ay boyunca durdurulur ve bu sürede yalnız siz (kayıt kuruluşunuz aracılığıyla) geri alabilirsiniz; ardından 1 ay yeniden tahsis kilidinde kalır. Yani başkasının alabilmesi bitişten yaklaşık 3 ay sonra mümkün olur (iptal ya da feragatte kilit 3 aydır). Düzenleme değişebileceği için kesin tarihi kayıt kuruluşunuzdan teyit edin; en güvenlisi süre dolmadan yenilemektir.

Yenileme yaptım ama WHOIS'te hâlâ eski tarih görünüyor, ne yapmalıyım?

Yenileme sonrası com.tr domain bitiş tarihinin kayıt sistemine yansıması biraz zaman alabilir; birkaç saat sonra tekrar sorgulayın. Bir gün geçtiği halde tarih değişmediyse kayıt kuruluşunuzla iletişime geçip işlemin tamamlandığını teyit edin.

.com.tr ve diğer domainlerinizin bitiş tarihlerini tek yerden, elle tarih girmeden izlemek istiyorsanız ücretsiz hesap oluşturun. Domain adlarınızı eklemeniz yeterli.