Domain Süresi Dolarsa Ne Olur? Gün Gün Süreç ve Geri Alma

Domain süresi dolarsa önce web siteniz ve o alan adıyla çalışan e-postanız durabilir; alan adı ise bir süre daha kayıt firmanızda bekler ve bu dönemde yenilenebilir. Hiç yenilenmezse .com gibi genel uzantılarda ek süre, 30 günlük geri alma (redemption) ve 5 günlük silinme bekleme (pending delete) aşamalarından sonra serbest kalır ve başka biri tarafından kaydedilebilir.

Aşağıda süresi dolan bir alan adında sırasıyla neler yaşandığını, her aşamada geri alma şansınızı ve bunu nasıl önleyeceğinizi anlatıyoruz.

Domain süresi dolarsa ne olur: ilk gün

Süre dolduğunda alan adı hemen silinmez, ama çalışması durabilir. Birçok kayıt firması, süresi dolan alan adının nameserver'larını kendi "süresi doldu" veya park sayfasına yönlendirir ya da DNS yayınını durdurur. Bunun zamanlaması firmadan firmaya değişir; kimi aynı gün, kimi birkaç gün sonra müdahale eder.

Bunun pratik sonuçları şunlardır:

• Ziyaretçiler sitenize ulaşamaz ya da bir park sayfası görür.
• Alan adınızla çalışan kurumsal e-postalar gelmez; gönderenlere hata mesajı dönebilir ya da iletiler kaybolabilir.
• Online ödeme, kargo entegrasyonu veya uygulama API'leri gibi alan adına bağlı hizmetler hata verir.
• SSL sertifikasının yenilenmesi, alan adı doğrulaması yapılamadığı için başarısız olabilir.

DNS önbellekleri nedeniyle bazı ziyaretçiler siteyi bir süre daha görebilir. Bu, sorun yok anlamına gelmez; yalnızca gecikmeli fark edilmesine yol açar.

Süresi dolan domainde aşama aşama süreç

Aşağıdaki tablo .com, .net, .org gibi gTLD'lerde tipik akışı gösterir. Süreler kayıt firmasına ve uzantıya göre değişebilir; kesin bilgiyi kayıt firmanızdan teyit edin.

Ek süre (grace period)

Ek süre, alan adının hâlâ sizin adınıza durduğu ve çoğu kayıt firmasında normal yenileme ücretiyle geri alınabildiği dönemdir. Uzunluğu kayıt firmasının politikasına bağlıdır; bazı firmalarda çok kısa, bazılarında birkaç haftadır.

Bu dönemde site ve e-posta büyük olasılıkla çalışmıyordur. Bazı kayıt firmalarının sözleşmeleri, süresi dolan alan adlarını ek süre içinde açık artırmaya çıkarma hakkı da tanıyabilir. Sözleşmenizi okumak ve beklememek en güvenli yoldur.

Redemption (geri alma dönemi)

Ek süre de biterse alan adı kayıt firmasından registry'ye, yani uzantıyı yöneten kuruluşa silinmek üzere bildirilir ve 30 günlük redemption dönemine girer. Bu aşamada alan adını yalnızca asıl sahibi, kayıt firması aracılığıyla geri alabilir.

Geri alma işlemine "restore" denir ve normal yenilemeye ek olarak ayrı bir geri alma ücreti çıkar. Bu ücret çoğu kayıt firmasında normal yenileme ücretinden belirgin biçimde yüksektir.

Pending delete ve serbest kalma

Redemption dönemi geri alınmadan biterse alan adı 5 günlük pending delete aşamasına geçer. Bu aşamada geri alma genellikle mümkün değildir. Sürenin sonunda alan adı registry'den silinir ve herkesin kaydına açılır.

Düşme ve drop catching

Alan adının silinip serbest kalmasına "düşme" (drop) denir. Trafiği, geçmiş bağlantıları veya akılda kalan bir adı olan domainler, düştükleri anda kaydetmeye çalışan özel servislerin hedefidir; buna drop catching denir.

Bu servisler çok hızlı çalıştığından, düşme anını bekleyip alan adını kendiniz yeniden kaydetmeye güvenmeyin. Değerli bir alan adı düştüğü anda başkasına geçebilir ve sonra ancak yeni sahibiyle anlaşarak geri alınabilir.

.tr uzantılarında süreç farklıdır

.com.tr, .net.tr gibi .tr uzantıları Eylül 2022'den beri BTK bünyesindeki TRABIS tarafından yönetilir ve gTLD'lerin yukarıdaki takvimine birebir uymaz. Ek süre, geri alma koşulları ve silinme zamanlaması TRABIS kurallarına ve kayıt kuruluşunun uygulamasına bağlıdır. Alan adınızın süresi dolduysa kayıt kuruluşunuzla hemen iletişime geçin. Ayrıntılar için .com.tr domain bitiş tarihi ve TRABIS yazısına bakabilirsiniz.

Süresi dolan domain geri alma adımları

Domain süresi doldu ve siz bunu yeni fark ettiyseniz şu sırayı izleyin:

1. Durumu öğrenin: WHOIS veya RDAP sorgusunda bitiş tarihine ve Domain Status satırına bakın. Nasıl yapılacağını WHOIS sorgulama nedir yazısında anlattık.
2. Kayıt firmasını belirleyin: Hangi firmada olduğunu bilmiyorsanız domain hangi firmada kayıtlı rehberindeki adımları izleyin.
3. Panele girin ve yenileyin: Ek süredeyse genellikle normal yenileme yeterlidir. Redemption'daysa panelde "geri yükle" veya "restore" seçeneği arayın, yoksa destek ekibine yazın.
4. Giriş yapamıyorsanız: Hesap kurtarma adımlarını deneyin, olmazsa kayıt firmasının destek ekibine alan adı sahibi olduğunuzu gösteren belgelerle başvurun.
5. Ayarları düzeltin: Otomatik yenilemeyi açın, kayıtlı kartı ve hesabın iletişim e-postasını güncelleyin.
6. Hizmetleri kontrol edin: Nameserver'ların eski değerine döndüğünden emin olun, sonra siteyi ve e-postayı test edin.

Son adım için şu komutlar işinizi görür:

dig NS ornekfirma.com +short
dig MX ornekfirma.com +short
curl -I https://ornekfirma.com

Yenilemeden sonra DNS'in normale dönmesi, önbellekler nedeniyle birkaç saati bulabilir. Alan adı düşmüş ve başkası kaydetmişse yeni sahibiyle iletişime geçmek ya da marka hakkınız varsa UDRP gibi uyuşmazlık süreçleri için bir hukukçuya danışmak dışında pek seçenek kalmaz.

Maliyet uyarısı

Süreyi kaçırmanın bedeli yalnızca yenileme ücreti değildir. Redemption aşamasındaki geri alma ücreti normal yenilemenin birkaç katı olabilir; tutarı kayıt firmanızdan öğrenin. Alan adı düştükten sonra ikinci el piyasada veya açık artırmada ödenecek fiyatı ise önceden kestirmek mümkün değildir.

Bunlara kesinti süresindeki kayıp siparişler, ulaşmayan müşteri e-postaları ve arama motorlarındaki görünürlüğün zarar görme olasılığı eklenir. Domain süresi dolarsa ne olur sorusunun en kısa yanıtı da bu yüzden şudur: masraf büyür. En ucuz çözüm, alan adını süresi dolmadan yenilemektir.

Domain süresinin dolmasını önlemek

Şu kontrol listesi, sorunların çoğunu baştan engeller:

• Kayıt firmanızda otomatik yenilemeyi açın ve kayıtlı kartın son kullanma tarihini kontrol edin.
• Hesabın iletişim e-postası olarak kişisel değil, kurumun ortak bir adresini kullanın.
• Önemli alan adlarını birkaç yıllığına yenileyin.
• Birden fazla kişinin yenileme tarihlerinden haberdar olmasını sağlayın.
• Kayıt firmasının e-postalarına bağlı kalmayan, bağımsız bir takip kurun.

Otomatik yenilemenin tek başına neden yetmediğini domain otomatik yenileme yeterli mi yazısında ele aldık. Bağımsız takip için Bulut Domain'i kullanabilirsiniz: alan adını eklediğinizde bitiş tarihini kendisi okur, süre dolmadan kademeli olarak, dolduğu gün ve sonrasında e-posta ve site içi bildirimle uyarır. Siteniz art arda iki yoklamada açılmazsa da haber verir.

Sık sorulan sorular

Süresi dolan domaini başkası hemen alabilir mi?

gTLD'lerde genellikle hayır; alan adı önce ek süre, redemption ve pending delete aşamalarından geçer. Ancak bu süreçte kayıt firmasının açık artırması veya düşme anındaki drop catching servisleri riski vardır.

Süresi dolan domaine gelen e-postalar ne olur?

Alan adı DNS'te yayınlanmadığı sürece e-postalar size ulaşmaz. Gönderene hata dönebilir ya da ileti bir süre bekletilip sonra düşebilir; yenilemeden sonra kaybolan iletilerin geri gelmesini beklemeyin.

Geri aldığımda sitem eskisi gibi çalışır mı?

Hosting hizmetiniz ayrıca sona ermediyse ve nameserver'lar eski değerlerine döndüyse genellikle evet. Kayıt firması nameserver'ları park sayfasına çevirdiyse bunları sizin düzeltmeniz gerekebilir.

Ek süre ne kadar?

Kayıt firmasına ve uzantıya göre değişir; gTLD'lerde çoğunlukla 0 ile 45 gün arasındadır. Kendi alan adınız için kesin süreyi kayıt firmanızdan öğrenin.

Domain süresinin dolmasını fark etmek için sitenin kapanmasını beklemek zorunda değilsiniz; ücretsiz hesap oluşturun, alan adlarınızı ekleyin ve uyarıları süre dolmadan alın.