DNS Kayıtları Rehberi: A, AAAA, CNAME, MX, TXT, NS ve SOA

DNS kayıtları, alan adınızın internette nereye yönleneceğini söyleyen küçük talimatlardır: siteniz hangi sunucuda, e-postanız hangi posta sunucusuna gidecek, alan adınızı hangi DNS sunucuları yönetiyor. Her kaydın bir türü (A, MX, TXT gibi) ve bir değeri vardır. Bu rehberde dns kayıtları türlerini örneklerle anlatıyor, kendi alan adınızda nasıl sorgulayacağınızı gösteriyoruz.

DNS nedir, basitçe

DNS (Domain Name System), alan adlarını bilgisayarların anladığı IP adreslerine çeviren sistemdir. Tarayıcınıza alanadi.com yazdığınızda arka planda bir DNS sorgusu yapılır ve karşılığında 203.0.113.10 gibi bir adres döner.

Bu bilgiler alan adınızın DNS bölgesinde (zone) tutulur. DNS bölgesi, alan adınıza ait tüm kayıtların bulunduğu listedir ve genellikle hosting firmanızın, kayıt firmanızın ya da Cloudflare gibi bir DNS sağlayıcısının panelinden düzenlenir. Hangi sağlayıcının bu listeyi tuttuğunu ise nameserver'lar belirler; bu konuyu nameserver nedir ve nasıl sorgulanır yazısında ayrıntılı anlattık.

DNS kaydı nedir: temel kayıt türleri

Bir DNS kaydı nedir sorusunun kısa cevabı şudur: "şu isim için şu türde şu değer geçerli" diyen tek satırlık bir tanım. Aşağıdaki tablo en sık karşılaşacağınız türleri özetliyor.

A ve AAAA

A kaydı sitenizin sunucusunun IPv4 adresini, AAAA kaydı IPv6 adresini tutar. Hosting değiştirdiğinizde genellikle güncellemeniz gereken kayıt budur. Sunucunuz IPv6 desteklemiyorsa AAAA kaydı eklemeyin; yanlış bir AAAA kaydı bazı ziyaretçilerde sitenin açılmamasına yol açabilir.

CNAME

CNAME, bir ismi başka bir isme bağlar. Örneğin www alt alan adını ana alan adına ya da magaza.alanadi.com adresini bir e-ticaret platformunun verdiği adrese yönlendirmek için kullanılır. Hedef isim IP değiştirse bile sizin bir şey yapmanız gerekmez.

MX

MX kaydı, e-postanızın adresidir. Başındaki sayı önceliktir: küçük sayı önce denenir. Birden fazla MX kaydı varsa ilki yanıt vermediğinde gönderen sunucu sıradakini dener. MX değeri bir IP adresi değil, bir sunucu adı olmalıdır ve bu ad bir CNAME değil, A veya AAAA kaydı olan bir isim olmalıdır.

TXT

TXT kaydı serbest metin tutar. Google, Microsoft gibi servisler alan adının size ait olduğunu doğrulamak için TXT kaydı ister. E-posta güvenliğinin üç temel parçası da TXT kaydıdır; aşağıda ayrıca anlatıyoruz.

NS ve SOA

NS kayıtları alan adınızın yetkili DNS sunucularını listeler. SOA kaydı ise bölgenin "künyesi" gibidir: birincil sunucuyu, yönetici adresini ve bölge her değiştiğinde artan bir seri numarasını içerir. Bu iki kayda çoğu zaman elle dokunmanız gerekmez; DNS sağlayıcınız otomatik oluşturur.

SPF, DKIM ve DMARC: e-posta güvenliği TXT kaydıdır

Bu üç kısaltma ayrı kayıt türü değildir; hepsi TXT kaydı olarak eklenir. Farkları, hangi isme eklendikleri ve ne yaptıklarıdır.

• SPF: Alan adınız adına hangi sunucuların e-posta gönderebileceğini listeler. Ana alan adına eklenir ve v=spf1 ile başlar.
• DKIM: Giden e-postalara dijital imza ekler; alıcı bu imzayı DNS'teki açık anahtarla doğrular. seçici._domainkey.alanadi.com biçimindeki bir isme eklenir. Seçici adını e-posta sağlayıcınız verir.
• DMARC: SPF ve DKIM kontrolünden geçemeyen postalara ne yapılacağını söyler (izle, spam'e at, reddet). _dmarc.alanadi.com ismine eklenir ve v=DMARC1 ile başlar.

Bu kayıtlar eksikse e-postalarınız karşı tarafta spam klasörüne düşebilir. E-posta sorunlarını adım adım çözmek için kurumsal e-posta çalışmıyor yazımıza göz atabilirsiniz.

TTL ve yayılma süresi

TTL (Time To Live), bir kaydın başka DNS sunucularında ne kadar süre önbellekte tutulacağını saniye cinsinden belirtir. TTL 3600 ise, kaydı bir kez soran bir sunucu bir saat boyunca yeniden sormadan eski cevabı kullanabilir.

"DNS yayılması" dediğimiz bekleme süresi aslında bu önbelleklerin dolmasıdır. Bir kaydı değiştirdiğinizde bazı kullanıcılar yeni değeri hemen görürken bazıları eski TTL süresi dolana kadar eskisini görür. Pratik bir öneri: planlı bir taşıma yapacaksanız, değişiklikten bir gün kadar önce ilgili kaydın TTL değerini 300 saniye gibi kısa bir süreye indirin. Taşıma bitince tekrar yükseltebilirsiniz.

DNS sorgulama: dig ve nslookup örnekleri

Kendi dns kayıtlarınızı görmek için panele girmeniz gerekmez; terminalden birkaç komutla DNS sorgulama yapabilirsiniz. dig macOS ve Linux'ta genellikle hazır gelir, nslookup Windows'ta da vardır.

MX kaydı sorgulama:

dig alanadi.com MX +short

Örnek çıktı:

10 mx1.eposta-saglayici.com.
20 mx2.eposta-saglayici.com.

Aynı sorgu Windows'ta:

nslookup -type=mx alanadi.com

Diğer kayıt türleri için türü değiştirmeniz yeterli:

dig alanadi.com A +short
dig alanadi.com AAAA +short
dig www.alanadi.com CNAME +short
dig alanadi.com TXT +short
dig _dmarc.alanadi.com TXT +short
dig alanadi.com NS +short
dig alanadi.com SOA +short

Belirli bir DNS sunucusunun ne cevap verdiğini görmek isterseniz sonuna @1.1.1.1 ya da @8.8.8.8 ekleyebilirsiniz. Bu, değişikliğin genel çözümleyicilere ulaşıp ulaşmadığını anlamanın kolay bir yoludur.

Sık yapılan hatalar

Kök alan adında CNAME

alanadi.com gibi kök alan adına (apex) CNAME eklemek DNS kurallarına aykırıdır. Bir isimde CNAME varsa o isimde başka kayıt olamaz; oysa kök alan adında NS ve SOA kayıtları zorunludur. Sonuç, bazı sunucularda sitenin veya e-postanın beklenmedik biçimde çalışmamasıdır. Kök alan adı için A/AAAA kaydı kullanın, CNAME'i www gibi alt alan adlarına bırakın. Bazı DNS sağlayıcıları bu ihtiyaç için ALIAS, ANAME veya "CNAME düzleştirme" adıyla özel bir çözüm sunar.

Çift SPF kaydı

Bir alan adında yalnız bir SPF kaydı olmalıdır. Yeni bir e-posta servisi eklerken ikinci bir v=spf1 kaydı oluşturmak, SPF kontrolünün hata vermesine ve postaların reddedilmesine ya da spam'e düşmesine neden olabilir. Doğrusu, mevcut kaydı birleştirmektir:

v=spf1 include:_spf.saglayici-a.com include:saglayici-b.com ~all

Diğer küçük ama pahalı hatalar

• MX değerine IP adresi yazmak.
• Değişikliğin yansımasını beklemeden kaydı tekrar tekrar değiştirmek; bu, hangi değerin geçerli olduğunu anlamayı zorlaştırır.
• Nameserver'ı değiştirip eski sağlayıcıdaki kayıtları yeni sağlayıcıya taşımamak.
• Kaydın sonuna nokta konulması gereken panellerde (tam ad) noktayı unutmak; bu, mx1.saglayici.com.alanadi.com gibi istenmeyen bir isim üretebilir.

DNS kayıtlarını düzenli izlemek

DNS kayıtları bir kez kurulup unutulur, sorun da genellikle unutulduğu gün çıkar. Bulut Domain, eklediğiniz alan adlarının A, AAAA, CNAME, MX, NS, TXT ve SOA kayıtlarını her kontrolde yeniden okur ve panelde gösterir; alan adı hiç çözümlenmezse bunu hata olarak işaretler. Aynı ekranda domain bitiş tarihini ve SSL süresini de görürsünüz. Süre sonu yaklaşan alan adlarını nasıl yakalayacağınızı domain bitiş tarihi sorgulama yazısında anlattık.

Sık sorulan sorular

DNS kaydı değişikliği ne kadar sürede yansır?

Bu, kaydın eski TTL değerine bağlıdır. TTL bir saatse çoğu kullanıcı bir saat içinde yeni değeri görür; nameserver değişikliklerinde bu süre genellikle daha uzundur.

MX kaydı sorgulama için hangi komutu kullanmalıyım?

macOS ve Linux'ta dig alanadi.com MX +short, Windows'ta nslookup -type=mx alanadi.com komutunu kullanabilirsiniz. İkisi de alan adınıza gelen postanın gideceği sunucuları listeler.

SPF, DKIM ve DMARC ayrı kayıt türleri mi?

Hayır. Üçü de TXT kaydıdır; farkları eklendikleri isim ve içerikleridir. SPF ana alan adına, DKIM seçiciye ait _domainkey ismine, DMARC ise _dmarc ismine eklenir.

www için A kaydı mı, CNAME mi kullanmalıyım?

İkisi de çalışır. www alt alan adını CNAME ile ana alan adına bağlamak, IP değiştiğinde tek bir kaydı güncellemenizi sağladığı için genellikle daha pratiktir.

Alan adlarınızın DNS kayıtlarını, bitiş tarihlerini ve SSL durumunu tek listede görmek isterseniz ücretsiz hesap oluşturun; kurulum gerekmez, alan adınızı eklemeniz yeterli.